7. Pleinen en parken

Bron

Is de metro de levensader van New York, de bloedvaten van Manhattan zijn Broadway en de 12 Avenues. Broadway is de langste en begint op de zuidpunt van Manhattan,  Bowling Green.  De route volgt die het oude jaagpad van de Indianen verloopt diagonaal, in tegenstelling tot de Avenues die rechte lijnen volgen en haaks staan op de kruisende straten. Langs Broadway komen we een aantal pleinen en  kleine parken tegen. Je kunt ze de longen van de stad noemen. Dat Manhattan behalve Central Park toe kan met relatief weinig groen, komt misschien omdat het eiland op zijn hoogst twee mijl breed is en het water van East en Hudson River overal nabij is.

8. Central Park

Een van de vele vijvers, er wordt gespeeld met
radiografisch bestuurde bootjes

Een logisch vervolg van de pleinen en parken is het grote  Central Park. Met een vooruitziende blik is het anderhalve eeuw geleden aangelegd en voor veel mensen is het een plek die rijk aan natuur. Ik denk overigens wel dat de natuur een handje is geholpen. Groen is het wel, maar ook vol kunstmatig aangelegde vijvers om te roeien of te schaatsen, dierentuinen en beeldgroepen, sprookjeshoek met Alice in Wonderland en Hans Christiaan Andersen, gazons om te zonnen en te picknicken, paden voor fietsen en hardlopen. Zaterdagochtend is de tijd bij uitstek voor joggen, rennen en biken.

9. 9/11 Memorial en museum

De ramp met de Twin Towers heeft een ongelooflijke impact gehad op de stad en de bewoners. Een Nederlandse expat in New York vertelt ons in de rij bij de taxi op JFK, dat ze lichamen heeft zien neerkomen uit de torens terwijl ze moest wachten op een ferry vanuit New Jersey. Zij hoeft voorlopig niet naar het museum dat in het voorjaar werd geopend, zegt ze. Een vrouw in Brooklyn loopt met ons mee om de voetgangerstrap naar de Brooklyn Bridge te wijzen en vertelt over dat beslissende keerpunt. “Wij dachten dat we onaantastbaar waren, niemand kon ons wat maken.  Op 11 september werden we van buitenaf aangevallen en in het hart geraakt. We verloren ons zelfvertrouwen, het  was een breekpunt”.  

Bron: 9/11 Museum

10. Mensen in New York

Zijn de mensen van New York veranderd na 9/11? Moeilijk te zeggen, veel mensen zijn aardig en hulpvaardig zij. Ze leggen je geduldig uit hoe de rijen werken in de winkel, hoe de metro rijdt en waar je het best kunt overstappen, ze lopen zelfs een stukje met je mee om de weg te wijzen. In de ondergrondse maak je makkelijk een praatje, als je elkaar tenminste kunt verstaan. Een meisje in de garderobe maakt een grappige opmerking, een dame aan een informatie balie geeft een compliment voor mijn kleurig overhemd, met een kassière in de souvenirwinkel ontstaat een heel gesprek.

Mensen vragen al gauw waar je vandaan komt, hoe je het hier vindt, vertellen ook graag over hun land of over zichzelf. Uiteraard gaat het om vluchtige ontmoetingen en zijn de gesprekken niet diepgaand. Maar het idee dat je snel contact maakt is heel prettig. 

11. Harlem

Warenhuis op de hoek van Lenox Avenue
en 125th St, neorenaissance stijl.

Harlem heeft een interessante ontwikkeling doorgemaakt. Het was in de 19e eeuw opgezet door projectontwikkelaars voor de betere middenklasse. In sommige straten is dat aan de huizen ook nog te zien.Niet voor niets vestigde zich in dit stadsdeel de beroemde Columbia University –op de grens weliswaar. Toen de kopers en huurders uit die klasse  uitbleven verhuurden ze aan Duitsers, Italianen en Joden die het beter begonnen te krijgen. Vervolgens werd de metro uitgebreid met lijnen naar dit stadsdeel, en bouwden projectontwikkelaars goedkope en kleine appartementen die ze voor woekerprijzen verhuurden aan arme zwarte inwoners. Rond 1900 ontstond namelijk een enorme trek vanuit de voormalige slavernijstaten in het zuiden naar het Noorden; de gedachte dat er zo een groot aaneengesloten woongebied voor mensen van gelijke afkomst ontstond had een enorme aanzuigende werking, ook op negers uit noordelijke steden. Op het hoogtepunt bestond de zwarte populatie in Harlem uit meer dan 100.000 personen, en het is wel duidelijk dat andere bewoners massaal verhuisden en hun duurdere huizen werden opgesplitst. Verwaarlozing en verkrotting waren het gevolg.

12. God en goden in New York

   

De positie van de kerken is in de USA traditioneel sterk, al zijn het wel de ouderen en de kinderen die  “de dienst uitmaken”.  Jongeren en midden generaties laten zich minder vaak zien. Ons valt op dat de kerken veel werk maken van sociale programma’s, hulp en nabijheid bieden. De hele zondag zijn er activiteiten waar gezinnen aan deel kunnen nemen. Ook aan ouderen wordt gedacht. Een tweede sterke trek is het getuigenis karakter. De episcopaalse kerkdienst die we in Harlem bijwonen laat beide elementen zien. Wij wilden eigenlijk naar een beroemde gospeldienst van de Abyssinian Baptist Church een paar straten verder, maar de rij wachtenden maakte ons kansloos.

13. Skyscrapers: bouwen op hoog niveau

Woud van wolkenkrabbers rond Wall Street

Wolkenkrabbers zijn niet uniek voor New York, maar hebben er wel een sterk stempel op gedrukt. Het is met Chicago een van de eerste steden waar ze op grote schaal werden gebouwd. Wie nu naar de skyline van de stad kijkt, ziet twee grote clusters hoogbouw: het uiterste zuiden, Lower Manhattan, en Midtown, het gebied dat reikt tot aan Central Park, van de 30e tot de 60e Straat. Maar overal in Manhattan komen hoge gebouwen voor, zij het minder extreem.